برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری در کودکان

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری نوعی بیماری بدون علامت است و علامت بالینی جدی و قابل‌ توجهی ندارد. ولی این عنوان به این معنا نیست

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری در کودکان

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری نوعی بیماری بدون علامت است و علامت بالینی جدی و قابل توجهی ندارد. ولی این عنوان به این معنا نیست که این بیماری هیچ گونه عوارضی ندارد بلکه عوارض کاملا جدی ای می تواند داشته باشد. مهم ترین بیماری همراه با رفلاکس ادراری، عفونت ادراری بوده که تشخیص سریع هنگام آن می تواند کمک کننده باشد. در این مطلب قصد داریم در مورد رفلاکس ادراری و عوارض آن صحبت کنیم.

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری در کودکان

ریفلاکس ادراری چیست؟

ادرار بعد از تولید در کلیه ها، از مسیر لگنچه و حالب جریان پیداکرده و به مثانه ریخته می شود. حرکت تصویر و برگشت ادرار از مثانه به حالب و لگنچه و نهایتاً کلیه را رفلاکس ادراری می نامند. این اتفاق در یک و یا هردو کلیه می تواند رخ دهد. اگر نارسایی دریچه ای در محل اتصال حالب به مثانه وجود داشته باشد، حرکت معکوس ادرار از مثانه به سمت کلیه ها اتفاق می افتد. حرکت رو به بالای باکتری ها از مثانه به کلیه ، امکان عفونت در کلیه ها را زیاد کردن می دهد. عفونت هم منجر به آسیب بافت کلیه می شود. برگشت ادراری باعث طویل شدن، قطور شدن و پیچ درپیچ شدن حالب می شود.

علائم ریفلاکس ادراری

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری نوعی بیماری بدون علامت است و علامت بالینی جدی و قابل‌ توجهی ندارد. ولی این عنوان به این معنا نیست

مهم ترین و شاخص ترین علامت رفلاکس ادراری، بی علامتی هست. علیرغم عوارض بسیار شدیدی که این بیماری دارد، ازجمله نارسایی کلیه و فشارخون و…، معمولاً علامت بالینی جدی و قابل توجه ندارد. بااهمیت ترین بیماری همراه با رفلاکس ادراری، عفونت ادراری بوده که به تشخیص زودهنگام آن می تواند کمک کند.

علل ریفلاکس ادراری 

در اغلب کودکان علت آن نقص مادرزادی در محل اتصال حالب به مثانه هست. البته در بعضی از کودکان وجود اختلال و بی نظمی در تخلیه ادرار می تواند علت رفلاکس باشد. زمینه ارثی نیز در ایجاد رفلاکس ادراری اهمیت دارد. کودکان متولدشده از مادران باسابقه رفلاکس ادراری، ۵۰ درصد احتمال دارد در کودکی دچار این بیماری شوند. خواهر و برادر کودک مبتلابه این بیماری نیز باید جهت رفلاکس ادراری بررسی شود. احتمال رفلاکس ادراری در این موارد ۳۰ در صد است.

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری در کودکان

تشخیص ریفلاکس ادراری

در تشخیص وجود بیماری، علل بیماری و یا مسیر و عوارض بیماری یاد شده است ممکن است از روش های تشخیصی متنوعی بر اساس شرح حال اخذ شده است و معاینه بالینی در هر مورد و روش های تصویربرداری یا آزمایشگاهی قبلی آن مورد، کمک گرفته شود.

بعضی از این روش ها عبارتند از:

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری نوعی بیماری بدون علامت است و علامت بالینی جدی و قابل‌ توجهی ندارد. ولی این عنوان به این معنا نیست

  • آزمایش کشت و کامل ادرار
  • عکس رنگی مثانه
  • عکس رنگی کلیه ها
  • سونوگرافی
  • اسکن هسته ای مثانه
  • اسکن هسته ای کلیه ها
  • بررسی داخل مثانه و مجرا با دوربین
  • نوار مثانه
  • و ….

ریفلاکس ادراری چگونه درجه بندی می شود؟

تعیین درجه و میزان رفلاکس ادراری جهت برنامه ریزی درمانی، ضرورت دارد. در کودکان مبتلا به رفلاکس ادراری و عفونت دستگاه کلیه و مجاری ادراری، میزان آسیب کلیه زیاد است.

ریفلاکس ادراری به ۵ درجه تقسیم می شود:

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری در کودکان

درجه یک: برگشت ادرار فقط به حالب

درجه دو: برگشت ادرار به حالب و لگنچه

درجه سه: برگشت ادرار به حالب و لگنچه با اتساع خفیف

درجه چهار: برگشت ادرار به حالب و لگنچه با اتساع متوسط

درجه پنج: برگشت ادرار به حالب و لگنچه با اتساع شدید و پیچ درپیچ شدن حالب

عوارض ریفلاکس ادراری

اهمیت تشخیص ریفلاکس در سنین پایین خیلی زیاد هست، لیکن که می تواند باعث انتشار عفونت از مثانه به کلیه ها شده است و عفونت کلیه در سنین پایین (زیر ۱۰ سال) باعث تخریب قسمتی از بافت کلیه می گردد و فشار خون ،عفونت ادراری مکرر و حتی نارسایی کلیه و دیالیز را ممکن است در آینده به دنبال داشته باشد.

وقتی که کودکی در اثر برگشت ادرار مبتلا به عفونت ادراری می شود، باکتری ها به طرف اوج رفته و باعث آسیب کلیه ها می شوند. هر بار که این تکرار می شود، کلیه ها زیاد آسیب می بینند و بلاخره مرحله ای می رسد که متاسفانه کلیه ها کار خود را از دست می دهند.

بنابراین والدین، عفونت ادراری در کودکان خود را نباید سهل و راحت تلقی کنند.

تشخیص ریفلاکس ادراری

تشخیص ریفلاکس ادراری، با گرفتن تصویر رنگی از مثانه مقدور است.

توسط دکتر متخصص، یک سوند ادراری از مجرا وارد مثانه می شود و مثانه از طریق سوند پر از ماده حاجب می شود تا در رادیوگرافی دیده شود.

در حالت طبیعی فقط مثانه پر می شود و ماده حاجب نمی تواند وارد حالب ها شود. ولی در کودکی که دارای ریفلاکس ادراری هست، بسته به شدت ریفلاکس، مقداری از ماده حاجب وارد حالب ها و کلیه ها خواهد شد.

برای درمان عفونت ادراری ناشی از برگشت ادرار باید تحت نظر دکتر متخصص، آنتی بیوتیک مصرف کرد.

درمان ریفلاکس ادراری

حدود نیمی از موارد برگشت ادراری کودکان بدون نیاز به جراحی و فقط با درمان دارویی و غیرجراحی و با انتظار، درمان می شوند (به خاص در کودکان کم سنی که علت برگشت ادراری در آنها، ضعف خفیف عضلات مثانه در محل اتصال سوراخ های حالب بوده و کلیه های آنها در اثر برگشت ادراری آسیب ندیده باشند) همچنین در پسر فرزند هایی که برگشت ادراری آنها به علت دریچه خلفی مجرا باشد، با انجام جراحی جهت از بین بردن دریچه، مسئله آنها برطرف می شود.

در مواردی که شدت برگشت ادراری بالاست یا با گذشت وقت زیاد می شود و نیز در مواردی که آسیب کلیه ها در اثر برگشت ادراری زیاد می شود یا در مواردی که استریل نگه داشتن ادرار مقدور نیست و علی رغم مصرف آنتی بیوتیک، عفونت ادراری عود می کند و به خاص در دخترهایی که بعد از سن پنج سالگی برگشت ادراری آنها باقیست، درمان جراحی پیشنهاد می شود.

در موارد زیر مورد نیاز است که جهت درمان این بیماری، حتما عمل جراحی انجام شود:

– علی رغم مصرف آنتی بیوتیک، کودک به طور مکرر مبتلا به عفونت ادراری شود.

– کلیه ها شروع به آسیب دیدن کنند.

– کودک به اندازه ای بزرگ شده است باشد که دیگر شانس بهبودی وجود نداشته باشد.

– شدت ریفلاکس ادراری زیاد باشد.


هرگونه کپی برداری با نام دکتر سلام و لینک دهی مستقیم مجاز است

روش های موثر جهت از بین بردن عفونت ادراری

آزمایش تشخیص عفونت ادراری

عفونت ادراری خود را به صورت سنتی درمان کنید!

واژه های کلیدی: تشخیص وجود بیماری | نارسایی کلیه | مجاری ادراری | عفونت ادراری | آنتی بیوتیک | عمل جراحی | کودکان | بیماری | عفونت | جراحی | ادرار

برگشت ادرار یا ریفلاکس ادراری در کودکان

اسم های پسرانه بر اساس حروف الفبا

اسم های دخترانه بر اساس حروف الفبا